Eind achttiende eeuw nemen de politieke tegenstellingen in Utrecht toe. Aan de vooravond van de Bataafs-Franse tijd heeft stadhouder Willem V de macht in de Republiek. Hij is een nazaat van Willem van Oranje. Zijn aanhangers worden daarom Oranjegezinden of Orangisten genoemd. Met name in het gewest Utrecht heeft hij de zaak stevig onder controle. Hier hebben de Oranjes ook veel bezittingen, zoals in Soest en IJsselstein. Maar er zijn ook steeds meer mensen die ontevreden zijn met het bestuur van Willem V.

Zij verenigden zich in een beweging die streefde naar meer democratie: de patriotten. Die namen in 1786 zelfs de macht in de stad Utrecht over. Het was een van eerste revoluties in Europa.

Meer over deze burgerrevolutie op Verhaal van Utrecht

Daar wordt ook verteld over de burgeroorlog die na die revolutie uitbrak in de provincie Utrecht.