Kaart
Menu
Een hagenpreek buiten Utrecht.
Museum Catharijneconvent
Creative Commons Licence

Unie van Utrecht: hagenpreken

Tolsteegbrug 1

Bijgedragen door

Dirk Cater aan het woord — 'Gaan jullie mee? Schele Gerrit gaat zo zijn eerste preek houden bij de Tolsteegpoort. Ik luister al een langere tijd naar preken van protestantse sprekers. Dit was in Utrecht nog te link. We worden namelijk goed in de gaten houden door katholieke priesters. Daarom ging ik bijna elk weekend te voet naar Culemborg. Dat is een stuk lopen kan ik je vertellen. Nu durft Schele Gerrit zich eindelijk uit te spreken tegen al de pracht en praal van de katholieke kerk. Wel in het geheim, én buiten de stad. Alleen daar waar hagen zijn kunnen wij veilig samenkomen. Maar ik ben er klaar mee. Terwijl de katholieken veilig en droog naar preken mogen luisteren, worden wij uitgemaakt voor ketters. Hier moet verandering in komen!'

Lees meer over deze plek

Utrecht was in de eerste helft van de zestiende eeuw nog steeds wat het in de Middeleeuwen ook was: een kerkelijk centrum. Tot het jaar 1566 is de stad vrijwel geheel katholiek en trouw aan het Spaanse gezag. Toch is er sprake van aanzwellende kritiek op de rooms-katholieke kerk. Langzaam maar zeker laten de calvinisten – of ketters, zoals ze genoemd worden – zich meer horen over hun afkeer tegen al de pracht en praal van deze kerk. Dit tegengeluid klinkt vooralsnog net buiten de stadsmuren, niet in een kerk maar in de openlucht. De geheime bijeenkomsten van de calvinisten worden hagenpreken genoemd. De ‘haag’ had hier vooral de betekenis: ‘buiten de stad, waar hagen zijn’. Op 18 augustus 1566 houdt de monnik die door Utrechters ‘Schele Gerrit’ wordt genoemd in het geheim zijn eerste kerkdienst in een boomgaard buiten de stadspoort. In zijn hagenpreek spreekt Schele Gerrit zich uit tegen het kerkelijk gezag en roept op tot verzet. Al snel worden de woorden van de monnik omgezet in actie.

Kaart

Geolocatie wordt niet ondersteund door jouw browser
Je hebt geen toestemming gegeven voor geolocatie
Informatie voor geolocatie is niet beschikbaar
Geolocatie ophalen duurde te lang
Onbekende fout: probeer opnieuw
Utrecht
Time Machine
© 2023 Utrecht Time Machine
Geolocatie wordt niet ondersteund door jouw browser
Je hebt geen toestemming gegeven voor geolocatie
Informatie voor geolocatie is niet beschikbaar
Geolocatie ophalen duurde te lang
Onbekende fout: probeer opnieuw
Utrecht
Time Machine